ESMA-ÃœL HÃœSNA Cenâb-ı Allah’ın güzel isimleri.
Yasadığımız dünya, felekler, yıldızlar, ay ve güneÅŸ birer âlemdir. Bütün bu âlemler bir ahenk içindedirler. Bu, Allah’ın Rab sıfatının bir tecellisidir. Dünyadaki düzenin kaidelerini koyup, varlıkları bir ahenk içinde yaÅŸatma da Rab sıfatının gereÄŸidir.Â
DoÄŸmamız, büyümemiz, ölmemiz, insanlardâki yücelik, ahlâk, terbiye, kemal hep Rubûbiyet sıfatının yansımasındandır. Gözün görmesi, aklın ermesi, bütün iÅŸ ve hareketler, olma ve oluÅŸma Rab sıfatının bir tecellisidir. Onsuz bir hareket ve düşünce yoktur.Gerek Kur’ân-ı Kerîm’de gerek hâdis-i ÅŸeriflerde gecen birçok güzel ismi vardır. Aslında bu isimleri iki grupta ele almak mümkündür:a) Hak Teâlâ’nın zatına mahsus bir özel isim olan “Allah” lâfz-ı ÅŸerifi Ondan baÅŸka bir varlık hakkında kullanılmamıştır. Kullanılması caiz deÄŸildir. Bu ismin tesniyesi (ikil siÄŸası) ve çoÄŸulu da yoktur. Bir baÅŸka dile tercüme edilemez, hiçbir kelime onun yerini tutamaz.b) Allahu Teâlâ’nın ikinci gruba giren isimleri, sıfatlarından alınan isimlerdir. Ayet ve hadislerde Cenâb-ı Hakk’ın pekçok güzel isminden bahsedilir. Bunlardan her biri O’nun sıfatları ile ilgili ve onlardan alınan isimlerdir. Rahman, Rahîm, Âlîm, Hâlik vs. gibi. Bu isimler bir baÅŸka dile tercüme edilebilir. Meselâ, Hâlik ismi, yaratan veya yaratıcı olarak söylenebilir. Müminin Allah hakkındaki inancı, O’nun zâtının mukâddes olduÄŸu, diÄŸer zat ve eÅŸyâyâ benzemediÄŸi, yüce sıfatlarla sıfatlandığıdır. Allah kendisini Esmâü’l-Hüsnâ en güzel isimler ile isimlendirmiÅŸtir (el-A ‘râf, 7/180; el-Ä°srâ, 17/1 10; Tâhâ, 20/7; el-HaÅŸr, 59/24). Doksan dokuz adet olan bu isimlerin basında “Allah gelir. DiÄŸer isimlerin hiçbiri anlam ve içerik itibarıyla “Allah” isminin yerini alamaz. Bu nedenle, Ä°slâm’a girecek kiÅŸi, “Lâ ilâhe Ä°llâllah” der; “Lâ ilâhe illarahman” demez. Namaza baÅŸlarken, “Allahü Ekber”der; “Rahman Ekber” diyemez. Allahu Teâlâ’nın bütün isimleri güzeldir. Kur’an-ı Kerîm’de, “Allah’ın güzel isimleri vardır. O halde Allah’a o güzel isimlerle dua edin” (el-A’râf, 7/180);“De ki: “Ä°ster Allah deyip dua edin, ister Rahman deyip dua edin; hangisi ile dua ederseniz edin, onun güzel isimleri vardır ” (el-Ä°srâ, 1 7/110) buyurulmuÅŸtur
Peygamber efendimiz de bir hadislerinde şöyle buyurmuÅŸtur: “Allahu Teâlâ’nın doksan dokuz ismi vardır. O isimleri kim ezberlerse (sayar, manasını anlar ve ÅŸuûruna ererse) cennete gider. şüphesiz, Allah tektir ve tek olmayı sever” (Buhârî, Daavât, 68). Allahu Teâlâ’nın isimleri doksandokuz isimden ibaret deÄŸildir. O’nun ayet ve hadislerde gecen baÅŸka isimleri de vardır. Yalnız Tirmizî ve Ä°bn Mâce’de geçen bir hadiste bu doksandokuz isim teker teker sayılmıştır. Bu isimler ÅŸunlardır:
.:: Esma-ul Husna ::. 1-”Hüvallahü’l-lezi La ilahe illa hu”"Allah”O kendinden baÅŸka hiç bir ilah bulunmayan tek bir Allah’tır.2-”er-Rahman”:Esirgeyici,bütün mahlukatına rahmetiyle muamele eden(dünyada)3-”el-Melik”:
Mülkün sahibi,mülk ve saltanatı devamlı olan.4-”er-Rahim”:Bağışlayıcı,sevdiklerine ve müminlere merhamet eden(ahirette)5-”el-Kuddüs”:
Her türlü eksiklik ve ayıplardan münezzeh olan.6-”el-Selam”:Her çeÅŸit afet ve kaderlerden emin olan.7-”el-Mü’min”:
Kullarına emniyet veren.Kendinin ve peygamberlerinin dogrulugunuortaya koyan,kullarına yaptıgı vadinde sadık.
8-”el-Müheymin”:Saltanatı hakkında dilediÄŸi gibi tasarruf eden,her ÅŸeyi gözetip koruyan.9-”el-Aziz”:Ä°zzet sahibi,maglup edilmesi imkansız olan,her ÅŸeye galip olan.10-”el-Cabbar”:
Azamet ve kudret sahibi,istediÄŸini mutlak yapan,dilediÄŸine muktedir olan.11-”el-Mütekebbir”:Ululuk sahibi,her ÅŸeyde ve her hadisede büyüklüğünü gösteren.12-”el-Halik”:
Her şeyin varlığını ve gecireceği halleri takdir eden,yaratan,yoktan varedenbüyüklükte eşi olmayan.
13-”el-Bari”:Her ÅŸeyin aza ve cihazını birbirine uygun yaratan.14-”el-Musavvir”:Tasvir eden ,her ÅŸeye bir ÅŸekil ve hususiyet veren.15-”el-Gaffar”:
Kullarının günahını örten,magfireti çok,günahları bağışlayıcı.16-”el-Kahhar”:Her ÅŸeye,her istedigini yapacak surette,galip ve hakim.17-”el-Vahhab”:
Çok fazla ihsan eden,çeÅŸit çeÅŸit nimetleri daima bağışlayan.18-”el-Rezzak”:Bütün mahlukatın rızkını veren ve ihtiyacını karÅŸilayan.19-”el-Fettah”:
Her türlü müşkülleri açan ve kolaylaÅŸtıran,darlıktan kurtaran.20-”el-Alim”:Her ÅŸeyi en ince noktasına kadar bilen,ilmi ebedi ve ezeli olan.21-”el-Kabıt”:
DilediÄŸine darlık veren,sıkan,daraltan.22-”el-Basit”:DilediÄŸine bolluk veren,açan,geniÅŸleten.23-”el-Hafıd”:
Yukarıdan aÅŸağıya indiren,alcaltan,dereceleri düşüren.24-”el-Rafi”:Yukarı kaldıran,yükselten,dereceleri yükselten.25-”el-Muiz”:
Ä°zzet veren,aziz kılan.26-”el-Müzil”:Zillete düşüren,hor ve hakir eden.27-”el-Semi”:
Her ÅŸeyi iÅŸiten,kullarının niyazını kabul eden.28-”el-Basir”:Her ÅŸeyi gören.29-”el-Hakem”:
Hikmet sahibi olan,yaptığı her iÅŸte hikmeti gözeten,hükmeden.30-”el-Adl”:Son derece adaletli olan.31-”el-Latif”:
En ince iÅŸlerin bütün inceliklerini bilen,lütuf ve ihsan sahibi olan.32-”el-Habir”:Her ÅŸeyi iç yüzünden,gizli tarafından haberdar olan.33-”el-Halim”:
YumuÅŸak devranan,hilmi çok olan.34-”el-Azim”:Pek azametli olan,yüce.35-”el-Gafur”:
Çok bagışlayan,magfireti çok.36-”el-Åžekur”:Kendini rızası için yapılan amelleri daha ziyadesi ile karÅŸilayan.37-”el-Aliyy”:
Çok yüce.38-”el-Kebir”:Pek büyük.39-”el-Hafız”:
Yapılan iÅŸleri bütün tavsilatıyla hıfzeden,her ÅŸeyi afad ve beladan koruyan.40-”el-Mukit”:Bilen,tayin eden.Her yaradılmışın rızkını veren.41-”el-Hasib”:
Herkesin hayatı boyunca yaptıklarının bütün teferruatıyla hesabını iyi bilen.Mahlukatına kafi olan.
42-”el-Celil”:Azamet sahibi olan,ululuk sahibi olan.43-”el-Kerim”:Çok ikram ediçi,kerimi olan.44-”el-Rakib”.
Bütün varlıklar ve bütün iÅŸler murakabesi altında bulunan.45-”el-Mucid”.Kendine yalvaranların isteklerini veren,duaları kabul eden.46-”el-Vasi”:
Lütfu bol olan.47-”el-Hakim”:Emirleri,kelamı ve bütün iÅŸleri hikmetli,hikmet sahibi olan.48-”el-Vehud”:
Ä°yi kullarını seven,rızasına indiren ve sevilmeye layık olan.49-”el-Mecid”.Åžanı,ÅŸerefi çok üstün olan.50-”el-Bais”.
Ölüleri dirilten ,kabirlerden çıkaran.51-”el-Åžehid”.Her zaman ve her yerde hazır ve nazır olan.52-”el-Hakk”:
Vacib’ul vücut olan,varlıgı hiç degiÅŸmeden duran.53-”el-Vekil”:Tevekkül sahiplerinin iÅŸini düzeltip onlardan daha iyi temin eden.54-”el-Kaviyy”:
Pek kuvvetli.55-”el-Metin”:Pek güclü.56-”el-Veliyy”:
Seckin kullarının dostu.57-”el-Hamid”:Ancak kendine hamd edilen,bütün varlığın diliyle övülen.58-”el-Muhsin”:
Namütanahi de olsa,bir bir herÅŸeyin sayısını bilen.59-”el-Mubdi”:Mahlukatı maddesiz ve örneksiz olarak baÅŸtan yaratan.60-”el-Muid”:
Yaradılmışları yok ettikten sonra tekrar yaratan.61-”el-Muhyi”:Ä°hya eden,dirilten,can bağışlayan,saglık veren.62-”el-Mümit”:
Canlı,bir mahlukatın ölümünü yaratan,öldüren.63-”el-Hayy”:Diri,tam ve mükemmel manasıyla hayat sahibi.64-”el-Kayyum”:
Yarattıklarının iÅŸini çeviren her iÅŸleneni bilen,evveli olmayan.65-”el-Vacid”.istediÄŸini,istediÄŸi vakit bulan.66-”el-Macid”.
Kadri ve ÅŸanı büyük,kerem ve müsemahası bol.67-”el-Vahid”:Tek.Zatında,sıfatlarında,isimlerinde,efailinde ortağı ve benzeri olmayan.68-”el-Samed”:
Her ÅŸey O na muhtac,fakat O hiç birÅŸeye muhtac degil.69-”el-Kadir”:istediÄŸini,istediÄŸi gibi yaratmaya muktedir olan.70-”el-Mukdedir”:
kuvvet ve kudret sahipleri üzerinde dilediÄŸi gibi tasarruf eden.71-”el-Mukaddim”:Ä°stediÄŸini öne getiren,öne alan.
72-”el-Muahhir”.Ä°stediÄŸini geri koyan,arkaya bırakan.73-”el-Evvel”:
Her ÅŸeyden önce var olan.74-”el-Ahir”:Her ÅŸey helek olduktan sonra geri kalan.75-”el-Zahir”:
Varlığı sayısız delillerle açık olan.76-”el-Batın”:Akılların idrak edemeyecegi yüce azabı gizli olan.77-”el-Vali”:
Bu muazzam kainatı ve bütün hadisatı tek baÅŸina idare eden.78-”el-Müteali”:Aklın mümkün gördüğü her ÅŸeyden,her halden pek yüce olan.79-”el-Berr”:
Kullarına iyilik ve ihsanı,nimetleri bol olan.80-”el-Tevvab”:Tevbeleri kabul edip günahları bağışlayan.81-”el-Muntekım”.
Günahkarlara,adaletiyle,müstahak oldukları cezayı veren.
82-”el-Afüvv”.Affeden,magfiret eden.83-”el-Rauf”:Merhamet edici.pek ÅŸefkatli.
84-”Malik’ül-Mülk”:Mülkün ebedi ezeli sahibi.85-”Zülcelali ve’l-Ä°kram”:
Hem azamet sahibi,hem fazlu kerem sahibi.86-”el-Muksit”:Hükmünde ve ef alinde adaletli olan.87-”el-Cami”:
Ä°stediÄŸini istedigi zaman istediÄŸi yerde toplayan.88-”el-Ganiyy”:Çok zengin,hiç birÅŸeye muhtac olmayan.89-”el-Mugni”:
Diledigine zenginlik veren müstagni kılan.90-”el-Mani”:Bazı ÅŸeylerin meydana gelmesine müsade etmeyen,engelleyen.91-”el-Darr”:
Elem ve zarar verecek ÅŸeyleri yaratan,hüsrana ugratan.92-”el-Nafi”:Hayır ve menfaat verecek ÅŸeyleri yaratan,faydalandıran.93-”el-Nur”:
Alemleri nurlandıran,diledigine nur eden,nur olan.94-”el-Hadi”:Hidayete kavuÅŸturan,kulunu hayırla muvaffak kılan.95-”el-Bedi”:
Örneksiz,misalsiz,acaip ve hayret verici alemler yaratan.
96-”el-Baki”:Varlıgının sonu bulunmayan,ebedi olan. 97-”el-Varis”:Varlığı devam eden,servetlerin hakiki sahibi.98-”el-RaÅŸit”:Bütün alemleri dosdogru bir nizam ve hikmetle akıbetine ulaÅŸtıran.
99-”es-Sabur”:Çok sabırlı olan,isyankarlardan acele intikam almayan.
Haziran 07 2007 02:48 pm | Dua ve Sureler
Yorum Yapabilirsiniz
Sen, olmalısın Giriş Bir Yorum Yaz.