H Z . Ä°LYAS A.S
Kur’an-ı Kerîm’de ismi geçen peygamberlerden biri. Hz. Musa (a.s)’dan sonra gelen nesebi Hz. Harun (a.s)’a dayandığı rivayet edilen bir israiloÄŸulları Peygamberi.
Hz. Musa’dan sonra israiloÄŸullarının çeÅŸitli boyları. Åžam civarına yerleÅŸmiÅŸtir. ÅŸam bölgesindeki “Bek” ÅŸehrine yerleÅŸen ve zamanla Allah’a isyan ederek haddi asan bir Beni israil kabilesine Hz. Ä°lyas (a.s)’in gönderildiÄŸi rivayet edilmektedir. Ä°lyas (a.s) Kur’an-ı Kerîm’de iki deÄŸiÅŸik sûrede anılmıştır. Bir yerde diÄŸer Peygamberler ile birlikte ismi geçmiÅŸtir: “(Ä°brahim’e) Zekeriya, Yahya, Ä°sa ve Ä°lyas’ı da bağışladık. Hepsi Salihlerdendi” (el-Enbiya, 21/85). DiÄŸer sûrede ise Ä°lyas (a.s)’in kıssası özetle anlatılmıştır. Musa ve Harun (a.s)’dan bahsedilmiÅŸ, onların Allah’ın salih kulları olduÄŸu anlatıldıktan sonra Ä°lyas (a.s)’in kıssasına geçilmiÅŸtir: “Muhakkak Ä°lyas da peygamberlerdendi” (es-Sâffat, 37/123). Bu ayet-i kerime Ä°lyas (a.s)’in etrafında Yahudiler ve Hıristiyanlar tarafından oluÅŸturulmuÅŸ olan efsanevî kimliÄŸi aralamakta, onun Allah’ın diÄŸer Peygamberleri gibi bir peygamber olduÄŸunu anlatmaktadır. Buhârî, Kitâbu’l-Enbiyâ bölümünde Ä°lyas (a.s) için bir bab açmış ve onun kıssasını anlatan es-Sâffât suresindeki ayetleri bu babda zikretmiÅŸtir. ibn Mes’ûd ve ibn Abbas’ın rivayetine göre Hz. Ä°lyas ile Ä°dris (a.s) aynı şâhıstır (Buhârî, Enbiyâ, 4). Ä°dris (a.s) da Nuh (a.s)’in babasının dedesidir (Buhâri, Enbiyâ, 5).
Ä°lyas (a.s) Peygamber olarak gönderildiÄŸi insanları dine davet etmiÅŸtir: “(Hz.Ä°lyas) milletine: “Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Yaratanların en iyisi olan, sizin de Rabbiniz önceki babalarınızın da Rabbi bulunan Allah’ı bırakıp da Ba’l putuna mı taparsınız?” demiÅŸti (es-Sâffât, 37/124-126).
Ayet-i Kerime’de geçen “Ba’l” o kavmin tapındığı putun ismidir. OturduÄŸu ÅŸehirlerinin ismi “Bek” olan bu halkın, tapındıkları puttan dolayı ÅŸehirlerinin isminin “Ba’lebek” olduÄŸu rivayet edilmektedir.
Rivayete göre Hz. Ä°lyas israiloÄŸullarına Hizkil (a.s)’dan sonra gönderilmiÅŸtir. insanları Allah’a imana çağıran Hz. Ä°lyas, kavminin Ba’l putuna tapmamasını emretmiÅŸtir. O bölgenin kralı önce iman etmesine raÄŸmen daha sonra irtidat ederek Hz. Ä°lyas (a.s)’i öldürmeye kalkmıştır. Hz. Ä°lyas yedi sene kadar daÄŸlarda bayırlarda dolaÅŸmış, insanları Tevrat’ın emirlerine davet etmiÅŸ, iman etmemeleri üzerine, o beldeye üç yıl hiç yaÄŸmur düşmemiÅŸtir. Daha sonra Hz. ilyas’ın duasıyla yaÄŸmur yaÄŸmasına raÄŸmen yine Ä°lyas (a.s)’a iman etmemiÅŸlerdir. Kendisinden sonraki Beni israil Peygamberlerinden Kur’an’da ismi zikredilen Elyas’a (a.s)’i Hz. ilyas yetiÅŸtirmiÅŸtir. Rivayete göre kavminin imansızlığına kızan Ä°lyas (a.s), Allahu Teâlâ’dan kendisini gökyüzüne kaldırması için dua etmiÅŸ, bunun üzerine belirlenen bir yerde yanında Elyas’a (a.s) da varken gökten gelen ateÅŸ gibi bir ata binip havalanmış, nübüvvet simgesi olarak da aÅŸağıda kalan Elyas’a hırkasını atmış ve semâya refedilmiÅŸtir.
Ancak ÅŸurası unutulmamalıdır ki bu rivayetler israiloÄŸullarının Tevrat kökenli rivayetleridir. iÅŸin doÄŸrusunu en iyi Allah bilir (ibn Kesîr, Tefsiru’l Kur’ani’l Azîm, VII, 31). Hz. ilyas (a.s)’in, Hızır (a.s) ile yılda bir kez buluÅŸtuÄŸuna inanılır, halk arasında bu buluÅŸma Hızır ilyas (Hıdrellez*) ÅŸeklinde simgelenmiÅŸtir.
Haziran 11 2007 11:52 am | Biyografi
Yorum Yapabilirsiniz
Yorum yazabilmek için Giriş Yapmalısınız.